افتادگی پلک(پلک افتاده): روش‌های درمان

در عارضه افتادگی پلک (پلک افتاده)، که به آن پتوز یا بلفاروپتوز هم گفته می‌شود، لبه پایینی پلک بالایی در جایی پایین‌تر از حالت طبیعی قرار می‌گیرد. در موارد شدید، پلک افتاده تمامی یا بخشی از مردمک چشم را پوشانده و دید را مختل می‌کند.
افتادگی پلک می‌تواند یک یا هر دو چشم را درگیر کند. این عارضه می‌تواند مادرزادی بوده یا به‌تدریج در طول چند دهه به وجود بیاید. گاهی اوقات افتادگی پلک تنها ظاهر شخص را تغییر می‌دهد و بر بینایی یا سلامت او تأثیری نمی‌گذارد. اما در بعضی موارد می‌تواند نشانه وجود یک عارضه‌ جدی‌تر باشد که عضلات، عصب‌ها، مغز یا کاسه چشم را درگیر کرده است. معمولاً در مواردی که افتادگی پلک در ظرف چند روز یا چند ساعت شکل می‌گیرد احتمال اینکه این عارضه نشانه یک مشکل پزشکی جدی باشد بیشتر است.

علت‌ها و دلایل


 بعضی علت‌های افتادگی پلک(پلک افتاده) عبارتند از:
• نقص مادرزادی: در این حالت، نوزاد به خاطر مشکلات رشدی مربوط به عضله بالابرنده پلک، با افتادگی پلک به دنیا می‌آید. تقریباً در ۷۰% از موارد مادرزادی، افتادگی پلک تنها چشم را درگیر می‌کند.

•    پیری (افتادگی پلک آپونوروتیک ): پیری شایع‌ترین دلیل افتادگی پلکِ غیرمادرزادی است. در افتادگی پلک ناشی از پیری، تأثیرات دراز مدت جاذبه و پیری باعث کشیده شدن یک بافت عریض شبیه به تاندون می‌شود که وظیفه آن کمک به عضله بالابرنده برای بالا بردن پلک است. اگرچه معمولاً هر دو چشم درگیر می‌شوند، اما ممکن است مشکل یک چشم بیشتر از دیگری باشد.

•    میاستنی گراو : افتادگی پلک چشم می‌تواند یکی از اولین علائم میاستنی گراو باشد، که یک اختلال نادر است که بر نحوه پاسخ دادن عضلات به عصب‌ها تأثیر می‌گذارد. این اختلال باعث ضعف پیشرونده عضلات می‌شود، که نه تنها عضله پلک بلکه عضلات صورت، بازوها و سایر قسمت‌های بدن را نیز درگیر می‌کند.

•    بیماری‌های عضلانی: افتادگی پلک می‌تواند جز علائم یک بیماری عضلانی ارثی به نام دیستروفی عضلانی آکولوفارینژیال باشد که روی حرکت چشم تأثیر گذاشته و باعث مشکل بلع می‌شود. در جوانان، افتادگی پلک می‌تواند ناشی از گروهی از بیماری‌های عضلانی به نام افتالموپلژی بیرونی پیشرونده باشد، که باعث افتادگی پلک در هر دو چشم، مشکل در حرکت چشم و گاهی اوقات هم سایر علائم عضلانی مربوط به گلو یا عضله قلب می‌شود.

•    مشکلات عصبی: از آنجا که عضلات چشم توسط عصب‌های منشعب از مغز کنترل می‌شوند، عارضه‌هایی که به مغز یا عصب‌های جمجمه‌ای آن آسیب می‌رسانند می‌توانند باعث افتادگی پلک شوند. این عارضه‌ها عبارتند از سکته، تومور مغزی، اتساع عروقی در مغز (یک تورم انگور مانند که روی یکی از رگ‌های خونی درون مغز تشکیل می‌شود) و آسیب عصبی ناشی از دیابت طولانی مدت. یکی دیگر از دلایل افتادگی پلک سندرم هورنر است، که باعث کوچک شدن غیرطبیعی مردمک و از دست دادن توانایی عرق کردن (در نیمی از صورت) نیز می‌شود.

•    مشکلات موضعی چشم: گاهی اوقات، افتادگی پلک ناشی از وجود یک عفونت یا تومور در پلک، تومور در کاسه چشم یا ضربه دیدن چشم است.‌

علائم و نشانه ها


 پزشکان شدت افتادگی پلک (پلک افتاده) را از طریق اندازه‌گیری دقیق پلک و توانایی باز کردن چشم ارزیابی می‌کنند. خودتان هم می‌توانید با نگاه کردن مستقیم در آینه مشکلتان را بررسی کنید. وقتی که در آینه به چشمتان نگاه می‌کنید، قاعدتاً می‌بایست بخش قابل توجهی بالای از عنبیه (دایره رنگی چشم) مشخص باشد، و نباید هیچ مقداری از مردمک توسط پلک پوشیده شده باشد.

اگر دچار یک افتادگی پلک ساده شده باشید، هیچگونه علائم دیگری نخواهید داشت. اما اگر افتادگی پلکتان ناشی از یک مشکل پزشکی جدی‌تر باشد، معمولاً علائم دیگری هم خواهید داشت که با بیماری زمینه‌ای‌تان در ارتباط‌اند. ۳۰% از نوزادان مبتلا به افتادگی پلک مادرزادی دچار چپ‌چشمی و اختلالات دیگری که بر وضعیت قرارگیری یا حرکت چشم تأثیر می‌گذارند نیز هستند.

تشخیص


 اگر متوجه شدید که با بالا رفتن سنتان هر دو پلک بالایی شما به طور پیشرونده‌ای دچار افتادگی شده‌اند، در این صورت ممکن است به افتادگی پلک ناشی از پیری مبتلا شده باشید. معمولاً با مقایسه وضعیت فعلی با عکس‌های قدیمی می‌توان این تشخیص را تأیید کرد زیرا این مقایسه بدتر شدن افتادگی پلک‌هایتان در طول زمان را نشان می‌دهد.

در موارد دیگر، می‌بایست یک پزشک مشکل را تشخیص بدهد. پزشک کار خود را با بررسی تمامی علائمتان شروع می‌کند. این بررسی شامل چک کردن هرگونه علائمی از جمله دوبینی، ضعف یا خستگی عضلات، مشکل تکلم یا بلع، سردرد، یا مورمور شدن یا بی‌حسی هر قسمتی از بدن می‌شود. پزشک تاریخچه پزشکی‌تان را نیز مرور کرده و از شما درمورد بیماری‌های عضلانی ارثی یا هرگونه سابقه افتادگی پلک در خانواده‌تان سؤالاتی می‌پرسد. سپس، از شما معاینه فیزیکی، معاینه عصبی و یک معاینه کامل چشم به عمل می‌آید. اگر در این معاینات هرگونه مورد غیرنرمالی یافت شود، انجام آزمایش‌های تشخیصی ویژه ضروری می‌شود. برای مثال، اگر هرگونه نشانه‌ای از یک مشکل عصبی داشته باشید یا اگر معاینه چشم نشان دهنده وجود یک توده یا تورم در درون کاسه چشمتان باشد، به سی‌تی‌اسکن یا ام‌آر‌آی نیاز خواهید داشت.‌

راه‌ها و روش‌های درمان


 جراحی

اگر افتادگی پلک (پلک افتاده) ناشی از پیری دیدتان را مختل کرده یا به طور جدی ظاهرتان را تحت تأثیر قرار داده است، می‌توان با استفاده از جراحی افتادگی پلک ، پلکتان را بالا برد. بلفاروپلاستی (عمل افتادگی پلک) یک عمل نسبتاً سریع و ساده است که تحت بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و هدف آن اصلاح افتادگی پلک و دادن ظاهری جوان‌تر به بیمار است. در این عمل، بی‌حسی موضعی به بیهوشی عمومی ترجیح داده می‌شود زیرا بی‌حسی به جراح اجازه می‌دهد تا در حالی چشم بیمار باز است وضعیت پلک را اصلاح کند. معمولاً اگر، نوزادی با افتادگی پلک مادرزادی شدید به دنیا بیاید، پزشک توصیه خواهد کرد سریعاً جراحی شود زیرا درمان زودهنگام احتمال وارد آمدن آسیب‌ دائمی به بینایی را کاهش می‌دهد.‌ اما اگر کودک دچار افتادگی پلک ملایم‌تری باشد که دید را مختل نکند، پزشک پیشنهاد خواهد کرد که برای درمان افتادگی پلک صبر شود تا کودک به ۳ تا ۵ سالگی برسد. برای کودکان، جراحی پلک تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود.

لیزر

 بلفاروپلاستی را می‌توان به چندین روش انجام داد. یکی از این روش‌ها لیزر دی‌اکسیدکربن است که در آن ابتدا به وسیله یک چاقوی جراحی برشی در پوست ایجاد شده و سپس مقدار اضافی چربی و عضله بریده می‌شود. استفاده از نور لیزر می‌تواند تورم و کبودی ناشی از جراحی را کمتر کرده و با سفت‌تر کردن پوست و اجزاء زیر آن نتیجه را بهبود دهد. نتایج این عمل دائمی است.‌

درمان بیماری زمینه‌ای

اگر افتادگی پلک (پلک افتاده) شما ناشی از یک بیماری عضله، مشکل عصبی یا مشکل موضعی چشم باشد، پزشک با درمان بیماری زمینه‌ای، افتادگی پلک را رفع می‌کند. در بعضی موارد، درمان بیماری زمینه‌ای یا افتادگی پلک را بهبود بخشیده و یا از بدتر شدن آن جلوگیری می‌کند.

تزریق بوتاکس

بسیاری از کسانی که به دنبال داشتن ظاهری جوان‌تر هستند از تزریق بوتاکس استفاده میکنند.تزریق بوتاکس برای آنکه تأثیرش تداوم داشته باشد می‌بایست هر سه تا شش ماه یک بار تکرار شود.