تب یونجه

تب یونجه (hay fever) یا رینیت آلرژیک (allergic rhinitis) نوعی واکنش آلرژیک به مواد حساسیت زای موجود در هوااست که منجر به تحریک مخاط بینی می شود و ممکن است در تمام سال (به طور غیر فصلی) و یا در بعضی از فصول (تب یونجه ) ایجاد شود. رینیت به معنی التهاب غشای مخاطی بینی است و معمولاً حملات آن در فصل گرده افشانی گیاهان تشدید می یابد و با پایان آن فروکش می کند. نام تب یونجه گمراه کننده است زیرا یونجه باعث واکنش آلرژیک نمی شود و ضمناً بیماری با تب هم همراه نیست.

علل

مواد آلرژی زای موجود در هوا از جمله مایت ها (موجودات ریزی که بر روی گرد و غبار، لا به لای لباس ها و ملافه و تختخواب یافت می شوند)، گرده گیاهان علفی، چمن، درخت ها و گل ها، قارچ ها، دود سیگار و سایر آلاینده های هوا، گرد و غبار از علل تب یونجه می باشند. دستگاه ایمنی بدن پادتن ها (آنتی کُر) هایی می سازد که ماده ای شیمیایی موسوم به هیستامین تولید می نماید. این ماده موجب تورم و تحریک بینی، سینوس ها و چشم ها و منجر به تب یونجه می شود.

علایم

- از علائم تب یونجه عطسه مکرر، گرفتگی بینی، توأم با آبریزش بینی متوسط تا شدید می باشد .

- خارش سقف دهان و خارش بینی در افراد مبتلا به تب یونجه دیده می شود.

- خارش چشم و اشک ریزش

- گاهی خس خس ریه ها

- تب یونجه همراه با احساس سوزش در گلو

عوامل تشدید کننده

- سرکوب ایمنی میتواند باعث تشدید تب یونجه شود (در اثر مصرف بعضی داروها یا ابتلا به برخی بیماری ها).

- علایم بیماری تب یونجه با درمان قابل کنترل است ولی بیماری ممکن است تا آخر عمر ادامه یابد.

عوارض

- اشکال در به خواب رفتن در افرا مبتلا به تب یونجه.

- خستگی مزمن

- افزایش استعداد به سایر عفونت های تنفسی .

- ایجاد عفونت های گوش به علت تب یونجه.

تشخیص

شمارش سلول های خون و آزمایش های پوستی از نظر آلرژی؛ هر چند که انجام این آزمایش ها معمولاً برای تشخیص تب یونجه ضروری نیست.

پیشگیری

- برای پیشگیری از تب یونجه ،حذف مواد آلرژی زا از محیط زندگی یا کار ( پیشگیری از تب یونجه با استفاده از تمیز کردن اثاثیه اتاق شامل پرده، قالیچه و فرش در بیرون از اتاق، تمیز کردن مرتب دیوارها، قسمت های چوبی و کف اتاق، واکس زدن کف اتاق، پوشاندن فنرهای تخت، تشک و متکاها با پوشش پلاستیکی، استفاده از ملافه و روانداز نخی و پتوی دارای الیاف مصنوعی، تمیز کردن مرتب روتختی ها و ملافه ها با جاروبرقی، عدم استفاده از روتختی های ضخیم و پشتی ضخیم و پشمی، استفاده ازصندلی چوبی یا پلاستیکی به جای مبل های توپر، تمیز کردن اتاق ها و پرده ها، لااقل هفته ای یک بار با استفاده از جاروبرقی، بسته نگه داشتن پنجره ها و درها).

- دست نزدن به اشیای دارای گرد و غبار برای پیشگیری از تب یونجه (مثل کتاب و لباس آویزان شده در کمد).

- پیشگیری از تب یونجه با خودداری از نگه داشتن حیوانات خشک شده یا اسباب بازی هایی که با الیاف مختلف پرشده اند. اجتناب از نگه داشتن هر نوع حیوان خانگی در داخل اتاق ها (به جز ماهی).

- پیشگیری بااستفاده از ماسک فیلتر دار در هنگام تماس با مواد آلرژی زا و گرد و غبار.

- پیشگیری از تب یونجه با استفاده از سیستم تصفیه هوا در سیستم گرمایشی وو تهویه مطبوع منزل (ترجیحاً از نوع فیلتر HEPA).

- پیشگیری از تب یونجه با اجتناب از کارهایی مثل چمن زنی، در حد امکان استفاده از جاروبرقی دارای فیلتر HEPA. در صورت امکان بهتر است خودرو، دارای سیستم تهویه مطبوع باشد. پرهیز از غذاهای آلرژی زا.

درمان تب یونجه

با استفاده از آنتی هیستامین ها، ضد احتقان ها، قطره استروییدی (کورتون) چشمی یا اسپری کورتونی بینی، قرص های کورتونی (فقط در موارد شدید)، قطره یا اسپری بینی کرومولین، موجب تخفیف علایم بیماری تب یونجه می شود ولی آن را علاج نمی کند.

درمان تب یونجه با تزریق مقادیر کمی از ماده آلرژی زا به صورت دوره ای در صورت تشخیص ماده به وسیله تست پوستی یا آزمایش خون برای تب یونجه (در مواردی که بیماری شدید است یا در تمام سال ادامه دارد). با این کار در درمان تب یونجه دستگاه ایمنی سرکوب می شود تا آزاد سازی هیستامین کاهش یابد. ممکن است روش مزبور ماه ها یا سال ها نیاز به پیگیری داشته باشد تا درمان تب یونجه مؤثر واقع شود. در صورتی که رینیت آلرژیک موجب اختلال کارهای روزمره شود و یا علایم عفونت (مثل سردرد، تب، درد عضلانی، ترشحات غلیظ و تغییر رنگ یافته بینی) همراه تب یونجه بروز کند و یا علایم سینوزیت ایجاد شود، به پزشک مراجعه کنید.

برای مطالعه " تشخیص و درمان‌ اختلالات‌ بویایی‌ " کلیک کنید .

منبع : کتاب بیماری های دهان،حلق،بینی،سینوس ها و حنجره