درمان تجمع جرم در گوش

جرم گوش یا واکس گوش در حالت عادی به کمک یک مکانیسم پاکسازی خودبه‌خود که به وسیله حرکات فک تسهیل می‌گردد، از کانال گوش خارج می‌شود. گاهی اوقات این مکانیسم به خوبی اثر نمی‌کند و تجمع جرم در گوش باعث ایجاد علایمی همچون درد،‌ خارش، صدای گوش و کاهش شنوایی می‌شود. تجمع جرم در گوش یکی از شایع‌ترین علل گوشی مراجعه بیماران به پزشک است . تجمع جرم در گوش مشکلی است که کمتر از حد واقعی آن تشخیص داده و احتمالا تجمع جرم در گوش درمان می‌شود

بیماران مبتلا به تجمع جرم در گوش باید مطلع شوند که خروج جرم گوش همیشه ضرورت ندارد. این ماده با خواص محافظتی، نرم‌کنندگی و باکتری‌کشی خود به عنوان یک عامل پاکسازی خودبه‌خود برای گوش عمل می‌کند. موم گوش معمولا به طور طبیعی از کانال گوش خارج می‌شود؛ بنابراین تحت‌نظر گرفتن فرد، یک راهبرد درمانی منطقی در بیماران مبتلا به تجمع جرم در گوش بدون علامتی است که سرومن آنها حالت متراکم پیدا نکرده است.

در مواردی که تجمع جرم در گوش باعث ایجاد علایم یا مانع انجام معاینه بالینی می‌شود، خروج جرم متراکم در گوش ضروری است. در برخی موارد خروج جرم گوش ممکن است حتی در بیماران بدون علامت نیز اندیکاسیون داشته باشد. کودکان کم‌سن و افراد سالمند یا دچار اختلال شناختی در معرض خطر بالای تجمع جرم در گوش هستند اما ممکن است از علایم خود آگاهی نداشته باشند یا قادر به بیان آن نباشند. در صورت انسداد کانال گوشناشی از تجمع جرم در گوش ، پزشک باید نیاز این بیماران به درمان را مورد بررسی قرار دهد.

روش انتخابی درمان تجمع جرم در گوش

سه نوع مداخله درمانی برای تجمع جرم در گوش دارد: شستشو، خارج کردن دستی و استفاده از فرآورده‌های موضعی

انتخاب درمانی

مزایا

معایب و عوارض احتمالی

شستشو

موثر

سوراخ شدن پرده صماخ، درد، سرگیجه، ترومای کانال گوش خارجی، اوتیت خارجی، نقص شنوایی ـ وستیبولی شدید

خارج کردن دستی

موثر

نیازمندی به مهارت ویژه،‌ پارگی پوست،‌ درد، نیاز به همکاری بیمار (خصوصا در کودکان)

فرآورده‌های موضعی

استفاده آسان، موثر اما نه بیشتر از سالین یا آب

اوتیت خارجی، واکنش‌های آلرژیک، درد یا سرگیجه در صورت پاره بودن پرده صماخ، ‌کاهش گذرای شنوایی

 انتخاب یک روش برای درمان تجمع جرم در گوش ، به منابع موجود،‌ تجربه پزشک و سهولت روش مورد استفاده برای تخلیه کانال بستگی دارد. ترکیب روش‌های فوق به صورت همزمان یا متوالی در درمان تجمع جرم در گوش نیز یک گزینه موجود است.

شستشوی گوش

در درمان تجمع جرم در گوش ، برای شستشوی گوش در مطب معمولا از سرنگ‌های استاندارد شستشوی دهان همراه با (یا بدون) سر مخصوص آن استفاده می‌شود. شستشودهنده‌‌های الکتریکی با طراحی اختصاصی برای این منظور نیز وجود دارند، اما شواهدی دال بر برتری آنها بر سرنگ‌های استاندارد معمولی وجود ندارد. پیش‌درمانی تجمع جرم در گوش با فرآورده‌های موضعی صرف‌نظر از نوع آنها اثربخشی شستشو را افزایش می‌دهد. از شستشو نباید در بیماران مبتلا به تجمع جرم در گوش دارای سابقه جراحی گوش یا مبتلا به اختلالات آناتومیک کانال گوش استفاده کرد.

خارج کردن دستی

خارج کردن دستی در درمان تجمع جرم متراکم در گوش نیازمند یک ابزار برای مشاهده (مثل اسپکولوم یا اتوسکوپ دستی، چراغ پیشانی یا میکروسکوپ دوچشمی) و یک ابزار برای خارج‌سازی (مثل حلقه‌ها یا قاشقک‌های فلزی و پلاستیکی، پنس سوسماری یا کورت) است. گاهی اوقات می‌توان برای خروج جرم‌های نرم از گوش‌پاک‌کن‌های دارای نوک پنبه‌ای یا آسپیراسیون به وسیله یک سر ساکشن متصل به پمپ ایجادکننده فشار منفی استفاده کرد.

فرآورده‌های موضعی

فرآورده‌های موضعی برای درمان تجمع سرومن به سه شکل موجود هستند: محلول در آب، روغنی و همچنین غیرروغنی ـ غیرمحلول در آب . حلال‌های محلول در آب برای درمان تجمع جرم در گوش ، باعث هیدراسیون و قطعه‌قطعه شدن بقایای کراتینوسیت‌ها می‌شوند. محلول‌های روغنی که در واقع سرومنولیتیک نیستند، باعث لغزنده و نرم شدن جرم در گوش می‌شوند اما آن را تجزیه نمی‌کنند. روش اثر فرآورده‌های غیرروغنی ـ غیرمحلول در آب مشخص نیست. مطالعات نشان داده‌اند که هر یک از این فرآورده‌های موضعی نسبت به عدم درمان تجمع جرم در گوش برتری دارند، اما شواهد اندکی در مورد برتری این فرآورده‌ها بر یکدیگر در درمان تجمع جرم در گوش موجود است. استفاده همزمان از فرآورده‌های سرومنولیتیک و شستشو، پیامدهای بهتری به دنبال دارد اما هیچ یک از این فرآورده‌ها بر یکدیگر در درمان تجمع جرم در گوش ارجح نیستند.

گزینه‌های نامناسب برای درمان تجمع جرم در گوش شامل استفاده از سرنگ‌های شستشو در منزل، استفاده از گوش‌پاک‌کن و استفاده از فتیله‌های شمعی گوش(ear candling) است. استفاده از فتیله‌های شمعی یک درمان جایگزین عامه‌پسند است که در آن قطعه‌ای پنبه به شکل فتیله درآمده و پس از آغشته شدن به موم، یک سر آن وارد گوش و سر دیگر آن آتش زده می‌شود. در تبلیغات عنوان می‌شود که این روش درمان همانند یک شمع، جرم گوش را با تاثیری «دودکش مانند» خارج می‌کند. اگرچه داده‌های قابل اعتمادی درباره این روش درمان تجمع جرم در گوش وجود ندارد،‌ مطالعات محدود حاکی از آن است که این روش درمان تجمع جرم در گوش راهی نامعقول،‌ غیرموثر و احتمالا خطرناک است و اداره نظارت بر غذا و داروی آمریکا (FDA) نیز در مورد استفاده از این روش درمان تجمع جرم در گوش هشدار داده است.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب تجمع سرومن در گوش و درمان مایع پشت گوش را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه تجمع جرم در گوش مطالعه فرمایید .