دهان و حلق

آناتومی دهان

دهان، حفره ای تقریباً بیضی شکل در قسمت انتهای فوقانی قدامی (بالا و جلوی) لوله گوارش است که در جلو به لب ها محدود می شود و از زبان و دندان ها تشکیل شده است. بخشی از حفره دهان که از یک طرف به دندان ها و لثه ها و از سمت دیگر به وسیله لب ها و گونه ها محدود می شود. دهلیز (فضای دهان) نام دارد و به «وستیبول» (Vestibule) معروف است. وستیبول در جلوی دندان ها واقع است و ترشحات غدد بزاقی بنا گوشی (Parotid) را دریافت می کند. حفره دهانی اصلی (واقعی) به وسیله قوس های آلوئولی و دندان ها محصور می شود و با حلق ارتباط دارد و سقف را کام سخت و کام نرم تشکیل می دهند. زبان، بخش بزرگتر کف دهان را تشکیل می دهد. بقیه از طریق غشای بخش های مخاطی از اطراف و کف زبان به طرف لثه تشکیل می شود و بخش داخلی فک پایین را می پوشاند. حفره اصلی دهان ترشحات غدد بزاقی زیر فکی و زیر زبانی را دریافت می کند.

آناتومی حلق

حلق (فارنکس، Pharynx) ساختمانی لوله ای به طول حدود ۱۳ سانتی متر است که از قاعده جمجمه تا مری امتداد می یابد و کاملاً در جلوی مهره گردنی قرار دارد. حلق گذرگاه مجاری تنفسی و دستگاه گوارش است و با تغییر شکل خود امکان شکل گیری حروف صدادار را فراهم می سازد. حلق از عضله ی پوشیده شده به وسیله غشای مخاطی ساخته شده است و به سه بخش «نازوفارنکس nasopharynx» (قسمت واقع در بالای کام نرم)، «اوروفارنکس oropharynx» (قسمت واقع در بین کام نرم و لبه فوقانی اپیگلوت) و «لارنگو فارنکس laryngopharynx» (قسمت واقع در زیر لبه بالایی اپیگلوت که به داخل حنجره و مری باز می شود) تقسیم می شود . حلق حاوی مدخل لوله های شنوایی (اُستاش) طرف راست و چپ و مدخل دو سرواخ خارجی حفره بینی، مدخل دهان به حلق، مدخل به داخل حنجره و مدخل به داخلی مری است.

بزاق دهان و حلق

غدد بزاقی دهان شامل سه جفت هستند که بزاق را می سازند و به وسیله ی مجاری (لوله ها)ی کوتاهی به داخل حلق می ریزند. غده بناگوشی (پاروتید) کاملاً در زیر و جلوی گوش ها قرار دارد و بزاق را به وسیله مجرای بنا گوشی به سمت پایین، به هر طرف گونه می ریزد. غده زیر فکی در زیر کف دهان در هر طرف قرار دارد و بزاق را به طرف بالا، به داخل کف دهان می ریزد. غده زیر زبانی کاملاً در زیر زبان (در هر طرف ) قرار دارد. . مقادیر کم بزاق به طور مداوم ترشح می شوند تا دهان مرطوب باقی بماند. با خوردن غذا، مقدار بیشتری بزاق ترشح می شود.

نقش زبان

زبان عضو عضلانی متحرک واقع در کف دهان و عضو اصلی چشایی است و به جویدن، بلع و تکلم کمک می کند. ریشه زبان در قسمت پشتی به استخوان v شکل (یهوبید) متصل شده است. زبان همچنین به اپیگلوت، کام نرم و حلق وصل است. غشای مخاطی متصل کننده زبان به فک پایین بر روی کف دهان بر سطح زبانی لثه بر می گردد و در خط میانی کف دهان به طرف یک چین خوردگی عمودی بالا می آید. یک سوم پشتی زبان نرم تر است و حاوی غدد مخاطی متعدد و فولیکول های لنفاوی است. استفاده از زبان به عنوان عضو تکلم، آناتومیک نیست، بلکه ویژگی اکتسابی ثانویه به شمار می آید.

لوزه ها (tonsils) و لوزه سوم (adenoids) بخشی از سیستم لنفاوی بدن هستند. لوزه ها در پشت حلق و لوزه سوم، بالاتر و پشت بینی قرار دارد  و وظیفه آن ها کمک به پیشگیری از عفونت، از طریق به دام انداختن عوامل عفونت زایی است که از طریق دهان و بینی وارد می شوند.

برای مطالعه " درمان زخم های دهان" کلیک کنید .

منبع : کتاب بیماری های دهان،حلق،بینی،سینوس ها و حنجره


دکتر سرمست1

شماره تماس مشاوره و رزرو نوبت: