علل کم شنوایی

عفونت گوش میانی، اوتیت میانی و عفونت مجرای خارجی گوش، اوتیت خارجی (اوتیک اکسترن) نامیده می‌شود. این حالت بسیار دردناک است و پوست مجرا متورم می‌شود و مجرا را تنگ می‌کند. به همین دلیل کم شنوایی ایجاد می‌گردد. برای افرادی که از سمعک استفاده می‌کنند این امر مشکل عمده‌ای ایجاد می‌کند در این حالت به دلیل عدم تحمل سمعک و دیگر وسایل کمک شنوایی در زندگی فرد مبتلا به کم شنوایی اختلالاتی ایجاد می‌شود (حرفه، تفریح و توانایی ارتباطی فرد)

علت اوتیت اکسترن می‌تواند ضربه، عفونت ویروسی یا باکتریایی، قارچی، اگزما یا درماتیت باشد.

گاه ضربات وارده به سر سبب آسیب رسیدن به پرده گوش یا استخوانچه‌ها می‌شود. (تصادفات، ضربات در درگیری‌ها، افتادن از بلندی و ...). این نوع اختلال غالباً یکطرفه‌اند به همین دلیل به سرعت هم شناسایی نمی‌شوند. گاه عصب صورتی و استخوانچه هم آسیب می‌بینند.

مهم‌ترین علت کم شنوایی ، اوتیت میانی (اوتیت مدیا) است. این حالت از کم شنوایی در کودکان بسیار شایع است. مورد دیگر اتواسکلروز است که اغلب در بزرگسالان مشاهده می‌شود. این دو سبب اختلال در گوش میانی می‌شوند (۷۰% تا پیش از ۶ سالگی مبتلا شده‌اند).

افراد مبتلا به سندرم داون و شکاف کام نیز مستعد بیماری‌ کم شنوایی گوش هستند. گفتاردرمان‌ها باید درنظر داشته باشند مراجع آنها دچار اوتیت میانی نباشد تا روند درمانی دچار وقفه نشود.

اوتیت میانی انواع مختلف دارد: حاد، مزمن، ترشحی، سروزی و ... ۶-۳ هفته به طول می‌انجامد. در صورتی که روند بیماری طول بکشد (چندین ماه) آن را اوتیت میانی مزمن می‌گویند که غالبا سبب پارگی پرده گوش می‌شود.

گوش چسبنده

کم شنوایی ناشی از گوش چسبنده حالتی است که اوتیت میانی بیش از حد طول کشیده، مایع درون گوش میانی حالت غلیظ و چسبنده پیدا کند.

درمان کم شنوایی ناشی از اوتیت میانی غالبا با آنتی بیوتیک باشد (گاه به درمان جراحی هم منجر می‌شود).

اتواسکلروز

نوعی کم‌شنوایی انتقالی پیشرونده است که گاه منجر به کم شنوایی آمیخته هم می‌شود. برعکس اوتیت مدیا، خود به خود درمان نمی‌شود و در صورت درمان نشدن پیشرفت می‌کند. در اتواسکلروز پایه استخوانچه رکابی، ضخیم‌تر و استخوانی‌تر می‌شود و در دریچه بیضی fix می‌شود.از این‌رو انتقال صوت با مشکل روبرو می‌شود و منجر به کم شنوایی می گردد.

غالبا بیماری کم شنوایی دو طرفه است. کم شنوایی در زنان بیشتر است معمولا در دوران بارداری یا پس از آن ایجاد می‌شود و جنبه ارثی و خانوادگی دارد. درمان کم شنوایی جراحی یا استفاده از سمعک است. معمولا آستانه شنوایی اصلاح می‌شود.

کم شنوایی در کودکان

ابتلا به سرخک یا مننژیت از علل مهم بروز کم شنوایی در کودکان است. مخملک نیز از جمله بیماری‌های مسبب کم شنوایی است.

کم شنوایی ناشی از نویز

نویزها بر دو نوع‌اند: انفجاری که با صدای ناگهانی و بسیار شدید سبب می‌شود فرد به مدتی بسیار کوتاه در معرض نویز بسیار بلند قرار گیرد (ضربه صوتی) و کم شنوایی موقت  (TTS) پیدا کند و یا نویزهایی با شدت کمتر اما تداوم بیشتر که کم شنوایی ناشی از نویز  (NIHL) ایجاد می‌کند. ضربات صوتی ممکن است یکطرفه یا دوطرفه باشند اما کم شنوایی ناشی از نویز غالبا دوطرف است علت آن: شغل‌های پرسروصدا، اسباب بازی‌های پرصدا، محیط‌های صنعتی یا حرفه‌آموزی و موسیقی بلند است.

غالبا افت شنوایی در فرکانس ۴۰۰۰ هرتز می‌شود (محدوده ۶۰۰۰-۳۰۰۰ هرتز).

 درمان

درمان کم شنوایی ، مراقبت از شنوایی باقیمانده در گوش، استفاده از محافظ‌های گوشی، مشاوره اطلاع ‌رسانی پایش میزان شنوایی و ارزیابی برای تجویز سمعک.

Communication – Therapy از کارهایی است که به عهده گفتاردرمان‌ها است و گاه می‌تواند برای درمان فرد مبتلا به کم شنوایی بسیار مفید باشد.

پیرگوشی

با افزایش سن غالبا شنوایی نیز دچار اختلال می شود. ۴۰ درصد افراد بالای ۷۵ سال دچار پیرگوشی‌اند. برخی از تغییرات حلزون در پیرگوشی شبیه کم شنوایی ناشی از نویز است. در واقع پیرگوشی کم شنوایی حسی عصبی است که در افراد سالمند دیده می‌شود و هیچ علت خاصی هم غیراز سالمندی ندارد (تغییرات دژنراسیون راه‌های عصبی شنوایی به ویژه در حلزون).

شروع کم شنوایی  ناشی از پیر گوشی بسیار تدریجی دارد. غالبا دو طرفه و فرکانس زیر است. وزوز هم وجود دارد.

کم شنوایی ناشی از پیر گوشی اثرات بسیار سوئی بر توانایی ارتباطی سالمند برجا می‌گذارد.

ضربات سر

ممکن است شکسته شدن عرضی استخوان گیجگاهی سبب ایجاد کم شنوایی حسی عصبی شود. معمولا شدید بوده گاه ناشنوایی کامل (Total Deaf) ایجاد می‌شود. گاه عصب صورتی هم آسیب می‌بیند. گاه گوش میانی هم مشکل پیدا کرده یا عصب شنوایی هم آسیب می‌بیند و الگوی کم شنوایی پیچیده‌تر می‌گردد.

بیماری مینیر

ترکیبی از کم شنوایی حسی عصبی، وزوز گوش، سرگیجه را به همراه دارد. علائم به صورت دوره‌ای و زودگذر بروز می‌کنند همراه با سرگیجه و تهوع، کم شنوایی مواج، غالبا  یکطرفه است و ادیوگرام صاف یا فرکانس بم است و پیش‌رونده.

درمان کم شنوایی ناشی از مینیر گوش: دارو درمانی برای رفع سرگیجه، رژیم غذایی (بدون نمک، همراه با مایعات) گاه جراحی.

بیماری‌های نورولوژیک

مالتیپل اسکلروز، تومورهای عصب شنوایی (از جمله شایع‌ترین آنها شنوانوما یا اکوستیک نروما) (کم‌شنوایان فرکانس زیر پیشرونده یکطرفه همراه با وزوز) می باشند . هم کم شنوایی یکطرفه حتی بدون هیچ نشانه دیگری باید برای تشخیص قطعی‌تر ارجاع داده شود. درمان این کم شنوایی جراحی می باشد .

برای مطالعه " کم شنوایی انتقالی " و " کم شنوایی  گوش " کلیک کنید .