عوامل گرفتگی بینی (سینوزیت مزمن)

مشخصه‌ سینوزیت‌ مزمن‌، باقی بودن علائم سینوزیت مانند احساس فشار و درد صورت، سردرد، گرفتگی بینی و ترشحات غیرطبیعی‌ بینی‌ یا پشت حلق است‌ که‌ بیشتر از دو تا سه ماه‌ باقی‌ باشد. اصطلاح‌سینوزیت‌مزمن‌ وقتی‌ به‌ کار می‌رود که‌تغییرات‌ غیر قابل‌ برگشت‌ در مخاط سینوس‌ها رخ‌ داده‌ باشد.

علائم سینوزیت مزمن

گرفتگی بینی همراه‌ با ترشحات‌ بینی‌ و پشت‌ حلق، شایع‌ترین‌ و اغلب‌ تنها ناراحتی‌ بیماران‌ مبتلا به سینوزیت مزمن است که ممکن‌ است‌ در این حالت قوه‌ بویایی ‌کاهش‌ یابد. بیمارانی‌ با سینوزیت‌ مزمن‌، بیشتر از احساس‌ پری‌ و سنگینی‌ در سر و صورت‌ و گرفتگی بینی خود شکایت ‌دارند تا احساس‌ سردرد واقعی‌. معمولا صرف‌ وجود چرک‌ در سینوس‌ بدون‌ ایجاد تغییرات‌ فشاری‌ درسینوس‌ موجب‌ درد نمی‌شود. اگر بیماری‌ که‌ تشخیص‌سینوزیت‌ مزمن‌ برای‌ وی‌ مطرح‌ شده‌ است‌، دچار درد شدید و مداوم‌ شود، باید تشخیص‌های دیگر و یا احتمال‌ ایجاد عوارض‌ درنظر گرفته شود. تخلیه‌ ترشحات پشت بینی‌ به ‌درون‌ گلو و حنجره‌ می‌تواند‌ سبب‌ سرفه‌، بوی‌ بد دهان‌، گلودرد خفیف‌ و احساس‌ وجود توده‌ در گلو ‌شود. تاثیر ترشحات به همراه تنفس دهانی ناشی از گرفتگی بینی، موجب آثار التهابی‌ درحنجره‌ و گرفتگی‌ بینی وخشونت‌ صدا می‌شود. اشکالات تنفسی در حین خواب نیز سبب سستی و بیحالی می‌گردد. در کودکان باقی بودن علائم بیش از ۱۲ هفته به عنوان یک معیار تشخیصی است. سرفه مزمن، تحریک پذیری و بیقراری ممکن است تابلویی از سینوزیت مزمن کودکان باشد

تشخیص سینوزیت مزمن

 وجود چرک‌ در حفره‌ بینی‌، در نبود بیماری‌ حاد تنفسی‌، قویا دال‌ بر وجود عفونت‌ درسینوس‌های‌ اطراف بینی است‌. معاینه‌ سینوس‌ها با استفاده‌ از اندوسکوپی‌ تشخیصی‌ بینی‌ و سینوس‌ و در صورت‌ لزوم‌ سی‌تی‌اسکن‌ سینوس‌ها تکمیل‌ می‌شود. معمولا قبل‌ از انجام‌ سی‌تی‌اسکن‌ درمان ‌دارویی‌ کامل‌ جهت‌ حذف‌ تغییرات‌ گذرای‌ مخاطی‌ لازم ‌است‌. بیماری‌هایی که علائم مشابه ایجاد می‌کنند مانند رینیت‌های آلرژیک و رینیت غیرآلرژیک، انحراف تیغه بینی و سایر ناهنجاری‌های ساختمانی داخل بینی مانند کونکا بولوزا ( هوادار شدن شاخک میانی بینی که موجب تنگ شدن مسیر گذرگاهی سینوس‌ها می‌شود) باید توسط پزشک تشخیص داده شوند.

اندوسکوپی‌ تشخیصی‌ بینی‌ و سینوس‌ روشی‌ دقیق‌ وساده‌ جهت‌ معاینه‌ ناحیه‌ گذرگاهی‌ سینوس‌ها ـ محل‌ تخلیه ترشحات اکثر سینوس‌ها ـ است‌. با وارد کردن اندوسکوپ ‌با زاویه‌ جانبی‌ ۳۰ درجه‌ جهت‌ مشاهده‌ مستقیم‌ نواحی ‌مختلف‌ گذرگاهی‌ سینوس‌ها، وجود پولیپ‌ یا هر عامل‌ مسدودکننده‌ غیر قابل‌ برگشت‌ دراین نشانه‌ای‌ از وجود سینوزیت‌ مزمن ‌است‌.

درمان سینوزیت مزمن

 درمان‌ سینوزیت‌ مزمن‌ شامل‌ رفع‌ عوامل‌ مستعدکننده‌ است‌. ‌سینوزیت مزمن‌ ممکن‌ است توسط عوامل‌ موضعی ‌(پولیپ‌های‌ بینی‌، تیغه‌ منحرف‌ بینی‌ و تومور بینی‌)، عوامل‌ مجاورتی‌ (بیماری‌های‌ مربوط به ‌دندان‌) یا عوامل‌ عمومی (نقص‌ سیستم ایمنی) ایجاد شود.

سینوزیت مزمن یک بیماری عفونی نبوده و بنابراین، درمان سینوزیت مزمن آنتی‌بیوتیک نیست. سینوزیت مزمن اختلال در عملکرد سینوس است که آن را مستعد عفونت می‌کند. مثلا یک پولیپ در ناحیه میانی بینی با گرفتگی سینوس‌ها باعث سینوزیت می‌شود.

 درمان سینوزیت‌ مزمن ،درمان مشکل زمینه ای با جراحی اندوسکوپیک است که شامل ‌روش‌هایی‌ است‌ که‌ هدف‌شان‌ بازگرداندن‌ عملکرد طبیعی‌سینوس‌- تخلیه طبیعی ترشحات‌ و رسیدن هوا به داخل سینوس - بدون‌ خارج‌ کردن‌ کامل ‌تمام‌ مخاط است‌. از این‌ رو درمان سینوزیت مزمن را روش‌های‌ جراحی‌عملکردی‌ سینوس‌ می‌نامند. در این‌ روش‌ها اغلب‌ ازاندوسکوپ‌ جهت‌ دستیابی‌ به‌ نقاط کلیدی‌ گرفتگی بینی به‌ویژه‌ در ناحیه‌ گذرگاه‌های سینوسی‌ استفاده‌ می‌شود و با پاکسازی‌ سینوس‌ اتموئید که‌ نقش‌ مهمی‌ در گرفتگی بینی و گذرگاه‌های‌ سینوسی‌ دارد، عملکرد سینوس‌های‌ بزرگ‌تر ‌یعنی‌ سینوس‌های فکی و پیشانی‌ به‌ حالت‌ طبیعی‌ بر می‌گردد. محدودیت‌های‌ استفاده‌ از اندوسکوپ‌ مشکل‌ بودن‌ تکنیک‌ جراحی‌ است‌؛ به‌ طوری‌ که‌ جراح‌ فقط با یک‌ دست‌امکان‌ کار دارد و کوچک‌ترین‌ خونریزی‌ نیز مانع‌ دید می‌شود. ضمن‌ این‌ که‌ امکان‌ آسیب‌ عناصر حیاتی‌ مانند شریان‌ کاروتید داخلی‌، مغز، چشم و عصب‌ بینایی‌ که‌ رابطه ‌تنگاتنگی‌ با جدار سینوس‌ها دارند، وجود دارد. این ‌مشکلات‌، جراحی‌ اندوسکوپیک‌ سینوس‌ را به‌ یکی‌ ازحساس‌ترین و مشکل ترین‌ اعمال‌ جراحی‌ در بدن‌ انسان‌ بدل‌ ساخته ‌است.‌