پلک زدن غیر ارادی یا بلفارواسپاسم

پلک زدن غیر ارادی یا بلفارواسپاسم  یک بیماری نادر است  که در خانمها شایعتر و سن متوسط شروع بیماری بلفارواسپاسم    ۶۰ سالگی است. در  بیماری پلک زدن غیر ارادی یا بلفارواسپاسم ، پلک زدن های مکرر غیر ارادی دو طرفه وجود دارد که سبب میشود فرد قادر به باز کردن چشمها نباشد. در صورتی این حرکات و اسپاسمهای غیر ارادی در یک سمت صورت باشد  بیماری بنام همی فاسیال اسپاسم است.

علائم    پلک زدن غیر ارادی یا بلفارواسپاسم  

برخی بیماران بلفارواسپاسمی ممکن است سابقه احساس خشکی چشم یا حساسیت به نور داشته باشند. گاه تحریک چشم (مثلاً نور خورشید، باد خنک، سرو صدا، حرکات سریع سر یا چشم) و استرس عصبی باعث شروع حملات بلفارواسپاسم می‌شود. با پیشرفت بیماری بلفارواسپاسم  ،  شدت و فراوانی حملات بیشتر می‌شود به طوری که گاهی بسته شدن پلک‌ها تا چند ساعت طول می‌کشد و فرد عملاً برای چند ساعت نابینا می‌شود. بیماری گاهی آنقدر شدید است که موجب ناتوانی فرد از حضور در اجتماع می‌شود و عملاً فرد را منزوی و افسرده می‌کند.

معمولاً فشارهای روحی و استرس (مثلاً حضور در محیط‌های نا آشنا) باعث شدیدتر شدن بلفارواسپاسم می‌شود. در حالت خواب بلفارواسپاسم متوقف می‌شود. به علاوه تمرکز بر یک فعالیت خاص، معمولاً باعث کمتر شدن حملات  بلفارواسپاسم  می‌گردد. گاه بیماری بلفارواسپاسم  برای چند روز کاملا بهبود می‌یابد.

در شروع بیماری بلفارواسپاسم  معمولا به درستی تشخیص داده نمیشود و با آلرژی  یا خشکی چشم ها اشتباه میشود. در ابتدای بیماری بلفارواسپاسم  ممکن است بیمار فقط پلک زدن های بیشتر و طولانی تر داشته باشد. گاهی شدت آن به حدی است که به علت ناتوانی در باز کردن پلک ها عملا بیمار نابینا میشود. خستگی، استرس و نور میتوانند  بلفارواسپاسم  را تشدید کنند.

در برخی بیماران انجام بعضی کارها باعث کاهش علائم  بلفارواسپاسم   میشوند، از جمله: " دراز کشیدن، حرف زدن، آواز خواندن، خمیازه کشیدن، خندیدن، فشار دادن ناحیه ابرو یا گیجگاهی، آدامس جویدن، و باز کردن دهان."

گاهی انقباضات بلفارواسپاسم   به ناحیه پیشانی، بینی ، صورت و حتی گردن انتشار می یابند.در بیماری همی فاسیال اسپاسم این حرکات در یک نیمه صورت وجود دارد و در خواب از بین نمیرود.

علت  بیماری بلفارواسپاسم

به نظر می رسد که بلفارواسپاسم ناشی از نوعی از اشکال در عملکرد “عقده‌های قاعده ای مغز” باشد. عقده های قاعده ای بخشی از مغز هستند که در تنظیم حرکات هماهنگ عضلات دخالت دارند. البته هنوز به طور دقیق نمی دانیم که چه مشکلی باعث بروز بلفارواسپاسم می شود. در بیشتر موارد بلفارواسپاسم به صورت خودبه‌خودی و بدون هیچ علت مشخصی ایجاد می شود.البته در بسیاری از افراد، خشکی چشم عامل محرکی باشد که در افراد حساس باعث شروع بلفارواسپاسم شود.

در بیماری همی فاسیال اسپاسم میبایست با تصویر برداری مغزی وجور فشار روی عصب صورت بررسی شود.

تشخیص  بیماری بلفارواسپاسم 

بلفارواسپاسم  با توجه به علائم بالینی تشخیص داده می شود. برای تشخیص بلفارواسپاسم نیاز به آزمایش یا عکس برداری خاصی وجود ندارد.در همی فاسیال اسپاسم  میبایست با تصویر برداری مغزی وجور فشار روی عصب صورت بررسی شود.

درمان بیماری بلفارواسپاسم

هیچ داروی اختصاصی برای درمان  بلفارواسپاسم  وجود ندارد. داروهای ضد تشنج، داروهای آرام بخش و داروهای ضد افسردگی داروهایی هستند که معمولاً برای کنترل بلفارواسپاسم  به کار می روند. پاسخ افراد مختلف به داروهای مختلف متفاوت است و در کل درمان دارویی در بلفارواسپاسم چندان موثر نیست.

در بهترین حالت درمان بلفارواسپاسم ، استفاده از دارو تنها باعث بهبود نسبی و گذرا می شود. به علاوه بسیاری از بیماران هیچ پاسخ مناسبی به درمان دارویی نمی دهند.

درمان بلفارواسپاسم  با تزریق بوتوکس

در حال حاضر بهترین روش درمان بلفارواسپاسم  تزریق بوتوکس است. تزریق دیسپورت یا بوتاکس در عضلات پلک ها و اطراف چشم است که در۸۰-۹۰ % موارد پاسخ رضایت بخش است. نتیجه نوعی فلج موقتی در عضلات است که حدود ۳ ماه طول می کشد. پس از این مدت لازم است تزریق بوتاکس مجدداً تکرار شود.

عوارض  تزریق بوتوکس

افتادگی پلک ، تاری دید یا دوبینی  که کلیه این عوارض گذرا هستند و حداکثر ظرف مدت چند هفته برطرف می گردند.

جراحی بیماری بلفارواسپاسم

جراحی بلفارواسپاسم   معمولاً برای مواردی بکار می رود که یا تزریق بوتوکس هیچ اثر مفیدی نداشته است و یا فرد به انجام تزریقات مکرر علاقه ای ندارد. شایعترین روش جراحی که برای درمان بلفارواسپاسم به کار می رود برداشتن عضله یا میکتومی (Myectomy) است. در این روش قسمتی از عضلاتی که مسوول بستن پلک هستند با جراحی برداشته می شوند.

این روش در ۷۰  تا ۸۰% موارد باعث بهبود علائم بلفارواسپاسم می شود. اما این اثر موقتی است و در نهایت فقط باعث میشود فرد پس از جراحی  بلفارواسپاسم  پاسخ بهتری به تزریق بوتاکس داشته باشد. بنابراین جراحی بلفارواسپاسم  فقط در بیمارانی انجام میشود که پاسخشان به تزریقات خوب نیست.

درمان های حمایتی از بیماری بلفارواسپاسم

 

همانطور که گفته شد استرس و فشار عصبی معمولاً باعث بدتر شدن بلفارواسپاسم می شود. آموزش بیمار و اطرافیان و حمایت موثر افراد خانواده از فرد مبتلا به بلفارواسپاسم می تواند نتایج مفیدی در کنترل علائم   بلفارواسپاسم داشته باشد.

استفاده از عینک های آفتابی تیره به دو علت به مبتلایان بلفارواسپاسم کمک می کند. اول آنکه عینک آفتابی با جلوگیری از تابش نور شدید به چشم، مانع از تحریک چشم شده و تا حدی از بروز حمله بلفارواسپاسم جلوگیری می کند. ثانیاً عینک تیره با پنهان کردن چشم، مانع از آن می شود که سایرین متوجه پلک زدن غیر عادی فرد شوند، در نتیجه حضور در اجتماع را برای فرد آسان تر می کند.

استفاده از قطره های اشک مصنوعی و مرطوب کننده های چشم برای درمان خشکی چشم و درمان التهاب پلک (بلفاریت) با کاهش تحریک سطح چشم ممکن است به کنترل حملات بلفارواسپاسم کمک کند.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب " کیست پلک چشم" را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه "عمل زیبایی پلک" مطالعه فرمایید .