گلودرد

گلودرد که به آن التهاب گلو (التهاب حلق یا فارنژیت؛ pharyngitis) هم گفته می شود، التهاب دردناک ناحیه ی گلو است که در اغلب موارد (۹۰%) ناشی از عفونت ویروسی است و در سایر موارد، منشأ باکتریایی دارد. در بعضی موارد گلودرد در اثر تحریک عوامل مانند مواد آلوده کننده یا مواد شیمیایی ایجاد می شود.

ویروسی

گلودردهای ویروسی در اثر انواع مختلف عفونت های ویروسی ایجاد می شوند؛ از جمله آدنوویروس ها، (شایع ترین ویروس های ایجاد کننده هستند و به طور معمول میزان بزرگی غدد لنفاوی گردن در گلودردهای ویروسی خفیف است و موجب قرمزی حلق نمی شوند ولی گلودرد شدید تولید می کنند)؛ اُرتومیگزوویریدا (عامل ایجاد آنفلوآنزا که با بالا رفتن سریع و شدید دمای بدن، سردرد و دردعمومی بدن و گلودردهای ویروسی همراه است)؛ مونونوکلئوزعفونی (یا تب غده ای که در اثر ویروس اپشتاین بار Epstein-Barr ایجاد و با تورم قابل ملاحظه غده لنفاوی و التهاب لوزه همراه با ترشح چرکی و قرمزی و تومر قابل توجه حلق شناخته می شود) ، ویروس هِرپِس ساده (herpes simplex) که می تواند موجب بروز زخم های متعدد دهانی و گلودردهای ویروسی و سرخک شود .

باکتریایی

۱- استرپتوکوک گروه (Group A streptococcus): شایع ترین عامل گلودردهای باکتریایی ، استرپتوکوک است و از طریق وجود باکتری در هوا و گاهی، تماس مستقیم با بزاق یا ترشحات بینی فرد مبتلا انتقال می یابد. گزارش هایی از انتقال بیماری گلودردهای باکتریایی از طریق غذا و به ویژه شیر آلوده وجود دارد. بر خلاف گلودرد آدنوویروسی، نشانه های بیماری گلودردهای باکتریایی عمومی ترند و علایم بیشتری وجود دارد. معمولاً در گلودردهای باکتریایی غدد لنفاوی بزرگ و حساس و گلو قرمز روشن، متورم و ملتهب است و ممکن است تب، سردرد، و درد عضلانی و مفصلی موجود باشد. تهوع، استفراغ و درد شکم در بچه ها شایع ترین علائم گلودردهای باکتریایی است. اغلب تشخیص میان علل گلودردهای ویروسی و باکتریایی ممکن نیست (مگر از طریق کشت حلق یا تست سریع استرپتوکوک). ممکن است بعضی از عوارض گلودرد ناشی از دستگاه ایمنی شامل مواد زیر روی دهد «مخملک»، «تب روماتیسمی» (که امروزه به ویژه در کشورهای توسعه یافته با استفاده از آنتی بیوتیک ها شیوع آن کم شده است)، «گلومرولونفریت استرپتوکوکی» (التهاب کلیه بعد از عفونت استرپتوکوکی حلق) و بسیار به ندرت «عفونت ثانویه پشت لوزه ها» که ممکن است موجب سِپتی سِمی (عفونت خونی) کشنده شود و این اختلال و گلودرد «سندرم lemierre» نام دارد.

۲- دیفتری:  گلودردهای باکتریایی به علت دیفتری نوعی عفونت تنفسی تهدید کننده حیات است که به وسیله کورینه باکتری دیفتریا (corynebacterium diphtheria) ایجاد می شود و امروزه این نوع از گلودردهای باکتریایی با استفاده از برنامه واکسیناسیون دوران کودکی تا حد زیادی ریشه کن شده است ولی هنوز در کشورهای جهان سوم و به طور فزآینده دربعضی مناطق اروپای شرقی گزارش می شود.

درمان گلودرد

اکثر گلودردها ظرف چند روز، بدون درمان بهبود می یابند و درمان اصلی ، درمان علامتی است. درمان اختصاصی بر اساس علت انجام می شود. آنتی بیوتیک ها تنها در زمان باکتریایی بودن عامل گلودرد مفید واقع می شوند. بهترین آنتی بیوتیک در این موارد از گلودرد پنی سیلین است. داروهای ضددرد ساده به ویژه داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی (مثل ایبوپروفن) برای تسکین این مشکل مؤثر واقع می شوند. استامینوفن نیز در بزرگسالان و کودکان بالای ۶ ماه مبتلا به گلودرد مفید است ولی هرگز نباید در افراد زیر ۲۰ سال از آسپیرین استفاده کرد، زیرا ممکن است علاوه بر گلودرد عارضه مهمی به نام سندرم ری تولید کند.

برای مطالعه " درمان زخم های دهان" کلیک کنید .

منبع : کتاب بیماری های دهان،حلق،بینی،سینوس ها و حنجره