انواع دیابت : علائم و عوامل خطر

diabete-1

انواع دیابت

الف) دیابت نوع ۱: بدلیل تخریب سلولهای ترشح کننده انسولین در لوزالمعده ایجاد می شود
ب) دیابت نوع ۲: در زمینه مقاومت به انسولین بدلیل اختلال پیشرونده در ترشح انسولین ایجاد می شود
ج) دیابت حاملگی: دیابتی که در طی دوره بارداری تشخیص داده می شود

دیابت نوع ۱ (IDDM)

بدن مبتلایان به دیابت نوع یک توانایی تولید انسولین را ندارد و این امر موجب افزایش سطح قند خون می‌گردد. علایم این نوع خستگی، تشنگی زیاد، اشتهای فراوان، کاهش وزن، ادرار به دفعات زیاد، خارش ناحیه تناسلی، افزایش استعداد ابتلا به عفونتها مخصوصاً عفونتهای دستگاه ادراری و پوستی، دهان و مجاری تناسلی. از دیابت نوع ۱نمی توان پیشگیری کرد.از عوامل ایجاد این بیماری می توان ازسابقه خانوادگی دیابت شیرین که البته گاهی در یک نسل بیماری وجود ندارد، نام برد .

عوارض این نوع دیابت عبارتند از:بیماریهای قلبی عروقی به خصوص بیماری رگهای قلبی، سکته مغزی و نارسایی کلیه نابینایی، بیماری رگهای خونی اندامهای بدن که بخصوص با خطر زخمهای شدید پوستی در پاها و نیز ناتوانی جنسی در مردان نمود پیدا می کند.

علائم و عوامل خطر

در دیابت نوع ۱، سیستم ایمنی بدن به پانکراس (لوزالمعده) حمله کرده و پانکراس را تخریب می کند. در نتیجه بدن فاقد هورمون انسولین است، زیرا پانکراس این هورمون را تولید می کند. بدون این هورمون، قند در خون تجمع می یابد و به میزان خطرناکی می رسد.
در افراد دیابتی نوع یک، پانکراس یا لوزالمعده در بدن، هورمون انسولین را نمی سازد.
به طور کلی در افراد سالم، این هورمون حیاتی، قند را از خون، وارد سلول های بدن کرده و به انرژی تبدیل می کند.
بدون این هورمون، قند در خون تجمع می یابد و به میزان خطرناکی می رسد.
افراد دیابتی نوع یک، باید تا آخر عمر، هورمون انسولین را وارد بدنشان کنند (از طریق تزریق یا داروی خوراکی)

علائم هشداردهنده

- احساس تشنگی بیش از حد و غیرعادی
- خشکی دهان
- تنفس (بوی دهان) با بوی میوه
- تکرر ادرار
- کاهش وزن بدون دلیل
- افزایش اشتها
- کمبود انرژی
- خواب آلودگی
- عفونت باکتریایی پوست
- عفونت قارچی پوست
- خارش
- خشکی پوست
- جریان خون ضعیف در پوست
عفونت مخمر تناسلی در دختران مبتلا به دیابت نوع یک بیشتر می باشد.

علائم خطرناک

- بی حسی و یا سوزش پاها
- تاری دید
- پایین آمدن ناگهانی قند خون
- بیهوشی یا کوما
بسیاری از بیماران قبل از کومای دیابتی، فاقد هر گونه علائم هشدار دهنده می باشند.
هنگامیکه کوما رخ می دهد، فرد نیاز به درمان فوری دارد.

نوزادان مبتلا به دیابت نوع یک، بثورات پوستی پوشک پیدا می کنند و این بثورات به راحتی می تواند از پوشک به ران ها و یا معده نوزاد نیز انتشار یابد

کتواسیدوز

در صورت عدم درمان دیابت نوع ۱، سلول های بدن بدون قند و درنتیجه فرد فاقد انرژی می باشد.
بدن شروع به سوختن چربی ها می کند تا انرژی لازم به بدن برسد.
این سوختن چربی ها باعث تجمع کتون ها در خون می شود. کتون ها، اسیدهایی می باشند که بدن را مسموم می کنند.
مقدار زیاد اسید در خون و اختلالات دیگری که ناشی از تغییر PH خون می باشد، باعث بروز کوما و کتواسیدوز دیابتی می گردد.
هنگامیکه کتواسیدوز رخ دهد، فرد باید فورا تحت درمان قرار گیرد.

دیابت نوع ۲ (NIDDM )

در این نوع دیابت، بدن فرد مبتلا انسولین تولید می‌کند و حتی ممکن است غلظت انسولین در خون از مقدار معمول آن نیز بیشتر باشد اما گیرنده‌های یاخته‌ای فرد نسبت به انسولین مقاوم شده و در حقیقت نمی گذارند انسولین وارد سلولها شده و اعمال طبیعی خود را انجام دهد. در این حالت می‌توان با درمان رژیمی غلظت قند خون را کاهش داد. درصد شیوع این بیماری در زنان بیش از مردان است.

علائم دیابت نوع ۲

ادرار به دفعات زیاد، تشنگی زیاد، خستگی مفرط، اختلالات بینایی، احساس کرختی در دستها و پاها، عفونتهای مکرر پوستی، ادراری تناسلی، لثه ها و دهان، تأخیر در بهبود زخمها. از عوامل ایجاد این بیماری می توان از پرخوری و عدم ورزش که منجر به چاقی و افزایش وزن می گردد وهمچنین استرس ها، حاملگی، فشار خون بالا، استفاده از بعضی داروها، سابقة دیابت در افراد درجه یک خانواده نام برد و با کاهش وزن می توان از بروز چاقی جلوگیری کرد.

در این نوع دیابت نیز نظیر دیابت نوع یک در صورت عدم کنترل مناسب بیماریهای قلبی عروقی، سکته مغزی، اختلالات بینایی، اختلال در رگهای محیطی که خود می تواند باعث زخمهای بسیار شدید در پاها و نهایتاً منجر به قطع اندام گردد و بالاخره مشکلات شدید کلیوی نیز تظاهر می کنند.در انی نوع بیماری آزمایشات ادرار و خون برای اندازه گیری گلوکز، کلسترول و چربیهای دیگر خون انجام می گیرد. آموزشهای لازم در مورد رعایت رژیم غذایی مناسب، کاهش وزن و ورزشهای منظم به بیمار داده می شود. بر حسب مدت ابتلا و میزان قند خون، داروهای خوراکی پایین آورنده قند خون تجویز می گردد و به بیمار در مورد علایم مربوط به پایین افتادن شدید قند خون آموزش داده می شود. علایم مربوط به پایین آمدن شدید قند خون شامل تعریق، سردرد، احساس سبکی در سر، طپش قلب، سرگیجه، احساس اضطراب و کابوسهای شبانه می باشد که در این مواقع بیمار باید سریعاً از یک روش ساده که شامل انداختن چهار حبه قند داخل یک لیوان آب می باشد، استفاده کند.

تفاوت دیابت نوع ۱ و نوع ۲

در دیابت نوع ۱، سیستم ایمنی بدن به پانکراس (لوزالمعده) حمله کرده و پانکراس را تخریب می کند. در نتیجه بدن فاقد هورمون انسولین است، زیرا پانکراس این هورمون را تولید می کندپس باید از انسولین درمانی استفاده گردد.
در دیابت نوع ۲، معمولا پانکراس به اندازه کافی انسولین تولید می کند، اما به دلایل متعدد، بدن به طور موثر از انسولین استفاده نمی کند.
علائم این دو نوع دیابت شبیه یکدیگر می باشد، اما معمولا این علائم در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ به سرعت ظاهر می شود.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)