تیروئید در بارداری: علائم و عوارض

تغییرات عملکرد تیروئید در بارداری

بارداری طبیعی منجر به یکسری تغییرات فیزیولوژیک و هورمونی می شود که بر عملکرد تیروئید تأثیر میگذارند. بهمین دلیل تفسیر نتایج آزمایش تیروئید یک خانم حامله باید با دقت صورت پذیرد.اندازه تیروئید نیز در یک بارداری طبیعی، بخصوص در مناطقی که ساکنین آن با کمبود ید روبرو هستند، ممکن است به انداره ۱۰ تا ۱۵ درصد بزرگتر از حد طبیعی شود. اما معمولأ این بزرگی تیروئید در معاینه بیمار واضح نیست ولی گاهی ممکن است بصورت گواتر در ناحیه جلوی گردن مشاهده شود.

ارتباط عملکرد تیروئید مادر و جنین در دوران بارداری

در طی سه ماه اول بارداری، جنین کاملأ وابسته به هورمونهای تیروئید مادر است که از جفت عبور نموده و به جنین میرسند. پس از پایان سه ماه اول بارداری غده تیروئید جنین فعالیت خود را شروع نموده و هورمون تیروئید تولید میکند. از این زمان تا پایان بارداری جنین برای تولید هورمون تیروئید نیاز به ید دراد که باید از طریق مادر به او برسد.
پرکاری تیروئید و کمکاری تیروئید در دوران بارداری نسبتا شایع و در درمان مهم می باشد. تیروئید یک عضو واقع در جلوی گردن که تنظیم هورمون های سوخت و ساز بدن ( در راه بدن شما انرژی استفاده می کند )، قلب و سیستم عصبی، وزن، درجه حرارت بدن و بسیاری از فرآیندهای دیگر را در بدن بعهده دارند. در طول دوران بارداری، اگر شما پرکاری تیروئید و یا کمکاری تیروئید دارید شما ممکن است به مراقبت های پزشکی بیشتری برای کنترل این شرایط در دوران بارداری، به ویژه در سه ماهه اول نیاز داشته باشید.
گاهی اوقات، بارداری ممکن است علائمی شبیه به پرکاری تیروئید در سه ماهه اول ایجاد کند. اگر شما تجربه تپش قلب، کاهش وزن و استفراغ مداوم دارید باید با پزشک خود تماس بگیرید.
بیماری های درمان نشده تیروئید در دوران بارداری ممکن است به تولد نوزاد نارس، پره اکلامپسی ( افزایش شدید فشار خون )، سقط جنین و وزن کم هنگام تولد در میان سایر مشکلات شود. اگر شما هر گونه سابقه کم کاری تیروئید یا پرکاری تیروئید دارید مهم است که با دکتر خود صحبت کنید بنابراین پزشک می تواند از قبل و در دوران بارداری نظارت داشته باشد و درمان خود را در صورت لزوم تنظیم کند.
علائم پرکاری تیروئید و کمکاری تیروئید در بارداری
علل بیماری های تیروئید در بارداری
تشخیص بیماری تیروئید در بارداری
درمان بیماری های تیروئید در بارداری

عواقب کم کاری تیروئید در دوران بارداری چیست؟

علائم پرکاری تیروئید و کم کاری تیروئید در بارداری

پرکاری تیروئید - علائم پرکاری تیروئید مانند افزایش ضربان قلب، حساسیت به گرما و خستگی ممکن است در افراد با حاملگی طبیعی هم دیده شود. دیگر علائم پرکاری تیروئید به شرح زیر است:
ضربان قلب نامنظم
عصبانیت
تهوع و استفراغ شدید
لرزش خفیف
مشکلات خواب
از دست دادن وزن و یا کمی افزایش وزن برای یک حاملگی معمولی
کمکاری تیروئید - علایم کمکاری تیروئید، مانند خستگی بیش از حد و افزایش وزن، ممکن است به آسانی با نشانه های طبیعی از بارداری اشتباه گرفته شود. علایم دیگر عبارتند از:
یبوست
مشکل در تمرکز و یا مشکلات حافظه
حساسیت به هوای سرد
گرفتگی عضله

احتمال ابتلا به پرکاری تیروئید در سه ماهه اول بارداری

وی در خصوص اهمیت تشخیص پرکاری تیروئید توسط یک فرد متخصص تأکید کرد: در حالت نرمال هر خانم بارداری در ۳ ماه اول بارداری ممکن است به درجات مختلف دچار این عارضه شود که این مورد احتیاج به درمان ندارد، ولی اگر از آزمایش‌های انجام‌شده اشتباه تفسیر شود و درمان غیرضروری برای فرد صورت گیرد، ممکن است داروی اشتباه غیرلازم برای مادر تجویز شود و بارداری را دچار خطر کند.
کم کاری تیروئید و بارداری
کم کاری یا پرکاری تیروئید قبل از بلوغ کمتر دیده می شود و در دختران و پسران یکسان بروز می کند. اما پس از بلوغ، مشکلات تیروئید در خانم ها بیشتر از آقایان دیده می شود و به نظر می رسد به نوعی با هورمون های جنسی زنانه ارتباط دارد.
مشکلات غده تیروئید در دوران حاملگی و بعد از آن هم در خانم ها بسیار شایع می باشد.
کم کاری تیروئید هنگامی ایجاد می‌شود که غده تیروئید نتواند به اندازه نیاز بدن، هورمون تولید کند.
لازم به ذکر است که اگر کم کاری تیروئید در دوران حاملگی برای خانمی اتفاق بیفتد، باید سریعا به پزشک متخصص غدد مراجعه کند و اقدامات درمانی را آغاز کند و گرنه با مشکلات متعددی روبرو خواهد شد.

گریس؛ شایع‌ترین علت پرکاری تیروئید در دوران بارداری

وی با بیان این مطلب که شایع‌ترین علت پرکاری تیروئید در دوران بارداری یک نوع بیماری خودایمنی به نام بیماری گریس است، اظهار داشت: در دوران بارداری تشخیص این عارضه دشوار است؛ چراکه برخی اقدامات مانند تشخیص تیروئید با ید رادیواکتیو را در دوران بارداری نمی‌توان انجام داد. ید رادیواکتیو برای جنین بسیار مضر است و حتی مقادیر کم آن‌ هم می‌تواند وارد تیروئید جنین شود و آسیب‌رسان باشد؛ لذا تشخیص این عارضه در دوران بارداری فقط با یک معاینه دقیق و یک آزمایش خون معمولی تیروئید و تفسیر درست آزمایش برای مادری که پرکاری تیروئید دارد ممکن است.

اسدی در خصوص بیمارانی که از قبل بیماری گریس را داشته‌اند، بیان داشت: به‌طورمعمول سیر بیماری در طی بارداری بهبود و علایم آن کاهش می‌یابد. برای مثال اگر خانمی قبل از بارداری دارو را با دوز ۳ عدد قرص در روز استفاده کند، ممکن است

عوارض پرکاری تیرویید در دوران بارداری

- زایمان زودرس
- سقط خود بخود
- مرگ داخل رحمی جنین
- تولد نوزاد نارس
- تولد نوزاد با وزن کم
- نارسایی قلبی در مادر
- پره اکلامپسی فشارخون بارداری و مسمومیت بارداری
- بروز بیماری تیروئید در جنین و نوزاد
- بیماری قلبی در جنین و نوزاد

عوارض کم کاری تیرویید در دوران بارداری

- زایمان زودرس
- سقط (بخصوص در سه ماهه اول بارداری)
- جدا شدن زودرس جفت
- زجر جنین
- مرگ داخل رحمی جنین
- تولد نوزاد نارس
- تولد نوزاد با وزن کم
- پره اکلامپسی (فشارخون بارداری و مسمومیت بارداری)
- بروز بیماری تیروئید در جنین و نوزاد
- افزایش میزان سزارین
- بروز اختلالات شناختی و عصبی در جنین
- خونریزی پس از زایماندر طی بارداری به یک عدد یا نصف قرص کاهش یابد. البته بعد از زایمان ممکن است بیماری عود کند.

درمان تیروئید در بارداری

به دلیل نقش مهم تیروئید در رشد مغز و دستگاه‌های عصبی جنین تنظیم و تحت نظر گرفتن میزان این هورمون در دوران بارداری امری لازم به نظر می‌رسد لذا در این زمینه ارائه راهکارهای زیر ضروری به نظر می‌رسد :
-تغذیه مناسب بارداری با میزان کافی ید که می‌تواند از طریق مصرف انواع ماهی، میگو و آبزیان تأمین گردد .
- استفاده به اندازه نمک یددار که البته مصرف زیاد آن نیز موجب ایجاد فشارخون بارداری می‌گردد.
- زنان بارداری که دچار پرکاری تیروئید می‌باشند داروهای ضد تیروئید که روی تولید هورمون‌های تیروئید تأثیرگذار خواهند بود و توسط پزشک بیماری‌های غدد تجویز می‌گردد .
-چنانچه شخصی دچار کم کاری یا پرکاری تیروئید می‌باشد بایستی پیش و پس از بارداری حتماً تحت نظر پزشک معالج خود برای ادامه درمان اقدام نماید.
- برای نظارت بر عملکرد تیروئید در دوران بارداری هر ۴-۶ هفته تست های عملکرد تیروئید را در خواست می‌نماید.
-استفاده ز دارbوهای تیروئید بایستی با سه الی چهار ساعت اختلاف با مکمل‌های دارویی و ویتامینی دوران بارداری صورت گیرد .
- پرکاری تیروئید ممکن است در ۳ ماه اول بعد از تولد شدید تر گردد پس لازم است شخص پس از زایمان نیز تحت بررسی دوباره هورمون تیروئید قرار گیرد دکتر شما ممکن است دوز دارو افزایش دهد.
-درمان به موقع و مناسب بیماری‌های تیروئیدی در دوران بارداری از بروز کلیه عوارض پیشگیری می‌نماید. با انجام غربالگری بیماری کم کاری مادرزادی تیروئید در روزهای ۳-۵ تولد ، از عقب‌ماندگی ذهنی ناشی از این بیماری پیشگیری نمایید.

نکات مهم:

در خانمهای بارداری که دچار بیماری کم کاری تیروئید بوده و یا مقادیر کافی ید دریافت نمیکنند، جنین آنها با خطر بروز بیماری کم کاری مادرزادی تیروئید و اختلال در رشد مغز و دستگاه عصبی روبرو هستند.نیاز خانمهای باردار به ید بیشتر از افراد غیر حامله و حدود ۲۰۰ میکرو گرم در روز است . تغذیه مناسب با میزان کافی ید که می تواند با مصرف انواع ماهیها، میگو و دیگر آبزیان و همچنین مقدار توصیه شده نمک یددار تامین شود، ضامن سلامت جنین و مادر باردار است.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت(اطلاعات عمومی و غیرتخصصی پزشکی برای افزایش دانش و سلامت عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)